Κυριακοδρόμιο

Κυριακὴ τοῦ Τυφλοῦ

(Ἰω. 9, 1-38)
Ἡ ἀνάσταση τοῦ Κυρίου, ὡς νίκη κατὰ τοῦ θανάτου, σηματοδοτεῖ τὴν ἔναρξη μιᾶς νέας ζωῆς καὶ ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο τῆς ἐλπίδας γιὰ τὴν αἰωνιότητα. Χωρὶς αὐτήν, ὅπως πολὺ εὔστοχα παρατηρεῖ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ἡ πίστη μας θὰ ἦταν χωρὶς περιεχόμενο καὶ ἡ Ἐκκλησία δὲν θὰ εἶχε λόγο ὕπαρξης. Χωρὶς ὑπερβολὴ θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ κανεὶς ὅτι ἡ Ἐκκλησία ὑπάρχει ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀνάσταση καὶ τὸ ἔργο της εἶναι νὰ διακηρύσσει τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ εὐαγγελίζεται τὴν τελικὴ νίκη ὅλων τῶν ἀνθρώπων πάνω στὸν θάνατο.

Οἱ θεοφόροι πατέρες μας, θέλοντας νὰ τονίσουν ἰδιαίτερα τὴν ἐκκλησιολογικὴ διάσταση τῆς ἔγερσης τοῦ Θεανθρώπου, ἐπισημαίνουν τὴ σχέση τῆς ἀνάστα- σης μὲ τὴν ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως αὐτὴ φαίνεται μέσα ἀπὸ τὰ ἀναγνώσματα τῆς περιόδου. Βρίσκουν ἔτσι κάποιες οὐσιαστικὲς ὁμοιότητες ἀνάμεσα στὶς εὐαγγελικὲς διηγήσεις τῶν δύο Κυριακῶν ποὺ προηγήθηκαν καὶ αὐτὴ ποὺ παρακολουθήσαμε σήμερα. Καὶ τὸ κυριότερο κοινὸ στοιχεῖο τῶν τριῶν περικοπῶν εἶναι ὅτι, τόσο οἱ θεραπεῖες τοῦ Παραλύτου καὶ τοῦ Τυφλοῦ, ὅσο καὶ ἡ συνομιλία τοῦ Χριστοῦ μὲ τὴ Σαμαρείτιδα, ἔγιναν κοντὰ σὲ πηγὲς ἢ λίμνες καὶ ἔχουν ἄμεση σχέση μὲ τὸ νερό. Τὸ ὑλικὸ δηλαδή, ποὺ χρησιμοποιεῖται στὸ μυστήριο τοῦ βαπτίσματος, κατὰ τὸ ὁποῖο μὲ τὴν τριπλὴ κατάδυση καὶ ἀνάδυση ὁ ἄνθρω- πος μετέχει στὸν θάνατο καὶ τὴν ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ, ἀνακαινίζεται, φωτίζεται καὶ ἐνσωματώνεται στὴν Ἐκκλησία.

Σὲ πολλὰ βιβλικὰ καὶ λατρευτικὰ κείμενα καὶ ὕμνους ὁ Χριστὸς ἀναφέρεται ὡς «τὸ φῶς τοῦ κόσμου» καὶ «ὁ φωτοδότης» καὶ «τὸ φῶς τὸ ἀληθινό», ἀλλὰ καὶ ὡς «ἀνατολή», «ἥλιος» καὶ ἄλλες ὀνομασίες, ποὺ σχετίζονται μὲ τὴ φανέρωση τῆς ἀλήθειας καὶ τὴν ἀπαλλαγὴ τῆς ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸ σκότος τῆς ἁμαρτίας. Ἡ φωτιστική, μάλιστα, καὶ ἁγιαστικὴ καὶ ἀπαλλακτικὴ ἀπὸ τὸ κακὸ ἐνέργειά του ἔγινε γνωστὴ στοὺς ἀνθρώπους μέσα ἀπὸ τὴν ἔλευσή του στὸν κόσμο καὶ τὰ Πάθη του καὶ κατὰ τὴν τριετῆ δημόσια δράση του, μέσῳ τῆς διδασκαλίας καὶ τῶν θαυμάτων του, ἕνα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀκούσαμε σήμερα στὸ ἱερὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα.

Ἡ θεραπεία τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ ἦταν κάτι ἀπίστευτο γιὰ τοὺς ἄλλους, ἀλλά, ὅπως καὶ οἱ ὑπόλοιπες θαυματουργικὲς ἐπεμβάσεις, ἦταν ἀπόδειξη τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ στὴ ζωή μας καὶ σημεῖο τῆς ἐπερχόμενης Bασιλείας του. Δὲν ἦταν ἁπλᾶ ἡ γιατρειὰ ἑνὸς πονεμένου τυφλοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν ἄλλων, ποὺ θεωρητικὰ ἔβλεπαν, ἀπὸ προκαταλήψεις καὶ λανθασμένες ἀντιλήψεις γιὰ τὸν Θεὸ καὶ τὸν τρόπο ποὺ ἐνεργεῖ. Ἦταν οὐσιαστικὰ θεραπεία τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ μία γενικευμένη πνευματικὴ τύφλωση, ποὺ τοὺς ἐμπόδιζε νὰ δοῦν τὸ φῶς τὸ αληθινό.

Μὲ τὴ λογικὴ τῶν ἀνθρώπων τῆς ἐποχῆς, στοὺς ὁποίους περιλαμβάνονται καὶ οἱ μαθητὲς τοῦ Χριστοῦ, ἡ κατάσταση τοῦ τυφλοῦ ἦταν συνέπεια τῶν προσωπικῶν του ἁμαρτημάτων ἢ τῶν ἁμαρτιῶν τῶν γονιῶν του. Ἐπιμένοντας πεισματικὰ στὴ νομικὴ ἑρμηνεία τῶν γεγονότων καὶ καταστάσεων ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν ἀνθρώπινη ζωή, ποὺ προβαλλόταν ἰδιαίτερα ἀπὸ τοὺς κύκλους τοῦ ἱερατείου καὶ τῶν Φαρισαίων, οἱ σύγχρονοι τοῦ Χριστοῦ Ἰουδαῖοι δὲν ἤθελαν καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ κατανοήσουν ἔννοιες, ὅπως ἡ δοκιμασία, οὔτε καὶ νὰ δεχτοῦν ὅτι μποροῦσε νὰ ὑπάρξει σωτηρία ἔξω ἀπὸ τὴν τήρηση τοῦ μωσαϊκοῦ τυπικοῦ. Αὐτὸ ποὺ εἶπε ὁ Ἰησοῦς, ὅτι δηλαδὴ ὁ τυφλὸς εἶχε γεννηθεῖ μ’ αὐτὴν τὴν ἀναπηρία γιὰ νὰ φανερωθοῦν σ’ αὐτὸν τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, δὲν μποροῦσαν οὔτε καὶ νὰ τὸ διανοηθοῦν. Αὐτὸ ὅμως ἰσοδυναμεῖ μὲ ἀδυναμία νὰ δοῦν καὶ νὰ κατανοήσουν τὴν ἀλήθεια, γεγονὸς ποὺ εἶναι δυνατὸ νὰ χαρακτηριστεῖ ὡς τύφλωση.

Ἡ θαυματουργικὴ θεραπεία τοῦ τυφλοῦ εἶναι, σύμφωνα μὲ τὰ λόγια τοῦ ἴδιου τοῦ Ἰησοῦ, φανέρωση τῆς δύναμης καὶ τοῦ ἔργου τοῦ Θεοῦ μέσα στὸν κόσμο. Καὶ ἀσφαλῶς τὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὴν ἀπαλλαγὴ τῆς κτίσης ἀπὸ τὴ φθορὰ καὶ τὶς συνέπειές της ἢ ἀλλιῶς ἡ ἀνακαίνιση τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ κόσμου. Ὅταν ὁ Ἰησοῦς διώχνει τὸ σκοτάδι δὲν κάνει τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸ νὰ διακηρύττει πὼς ὁ ἴδιος εἶναι τὸ φῶς τοῦ κόσμου καὶ πὼς ἡ παρουσία του στὴ γῆ σηματοδοτεῖ τὴν ἔναρξη μιᾶς νέας ζωῆς, ἀπαλλαγμένης ἀπὸ τὰ δεινὰ τῆς πτώσης καὶ τῆς ἁμαρτίας.

Ἡ μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια φαίνεται ξεκάθαρα καὶ στὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο πραγματοποιήθηκε ἡ θεραπεία τοῦ τυφλοῦ. Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ φτύνει στὴ γῆ καὶ τὴ λάσπη ποὺ κατασκευάζει τὴν τοποθετεῖ στὰ μάτια τοῦ ἀσθενοῦς. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ὑπενθυμίζει σαφέστατα τὴν πλάση τοῦ Ἀδὰμ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ δικαιολογημένα, γιατὶ αὐτὸς ποὺ θεραπεύει τὸν τυφλὸ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ δημιουργὸς Λόγος τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὅπως ἀπὸ πηλὸ καὶ πνεῦμα δημιουργήθηκε ὁ ἄνθρωπος, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο πραγματοποιεῖται ἡ ἀναδημιουργία του. Ὄχι ἁπλᾶ ἡ ἀποκατάσταση τῆς σωματικῆς του ὅρασης, ἀλλὰ ἡ ἐπανασύνδεσή του μὲ τὴν πηγὴ τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἀφθαρσίας. Τὸ πλύσιμο στὴν κολυμβήθρα τοῦ Σιλωὰμ ἦταν δηλωτικὸ τοῦ βαπτίσματος, τῆς ἔνταξης δηλαδὴ στὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, μὲ τὴν ὁποία τὸ γήινο ἀναγεννᾶται «ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος» καὶ ἀρχίζει νὰ ζεῖ πραγματικὰ ἀφοῦ, ὅπως λέγει καὶ ὁ ἅγιος Νικόλαος ὁ Καβάσιλας, μὲ τὸ βάπτισμα ἀποκτοῦμε τὸ «εἶναι». Ὅπως σὲ κάθε ἄλλη περίπτωση ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ κρίση γιὰ τοὺς ἀνθρώπους καὶ σημεῖο ἀντιλογίας, ἔτσι καὶ στὸ θαῦμα τῆς θεραπείας τοῦ τυφλοῦ ἀποκαλύπτονται οἱ κρυφὲς σκέψεις καὶ οἱ διαθέσεις αὐτῶν ποὺ τὸ παρακολούθησαν ἢ τὸ πληροφορήθηκαν. Αὐτοὶ ποὺ συνήθισαν νὰ τὸν βλέπουν ἐπὶ τόσα χρόνια βυθισμένο στὸ σκοτάδι, δυσκολεύονται νὰ πιστέψουν πὼς ἔχει βρεῖ τὸ φῶς του. Κάποιοι μάλιστα σκέφτονται πὼς αὐτὸς ποὺ ἐμφανίζεται ὡς θεραπευμένος δὲν εἶναι ὁ γνωστός τους τυφλὸς ἀλλὰ κάποιος ποὺ τοῦ μοιάζει. Ἐκεῖνο ποὺ τοὺς δυσκολεύει περισσότερο εἶναι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖο πραγματοποιήθηκε τὸ θαῦμα. Τέλος, ἀκόμη καὶ οἱ ἴδιοι οἱ γονεῖς του, διστάζουν νὰ ὁμολογήσουν αὐτὸ ποὺ εἶναι ὁλοφάνερο, γιατὶ γνωρίζουν τὴν ἀπόφαση τῶν ἰουδαϊκῶν ἀρχῶν, πὼς ὅποιος δέχεται τὸν Ἰησοῦ ἀπὸ τὴ Ναζαρὲτ ὡς ἀπεσταλμένο τοῦ Θεοῦ καὶ σωτῆρα πρέπει νὰ ἀποβάλλεται ἀπὸ τὴ συναγωγή.

Εἶναι τραγικὴ ἡ διαπίστωση ἀλλὰ ἀποτελεῖ γεγονὸς ἀναμφισβήτητο, πὼς οἱ ἄνθρωποι ἀπεχθάνονται τὸ φῶς καὶ ἐπιλέγουν νὰ ζοῦν στὸ σκοτάδι. Τὴ στιγμὴ ποὺ ἕνας τυφλὸς ἐπανακτᾶ τὴν ὅρασή του, ἰδίως τὴν ἐσωτερική, καὶ φτάνει στὸ σημεῖο νὰ ὁμολογεῖ πὼς αὐτὸς ποὺ τὸν γιάτρεψε εἶναι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, ἐκεῖνοι, ποὺ κατὰ τεκμήριο θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζουν καὶ νὰ δι- δάσκουν στοὺς ἄλλους τὸ θεῖο θέλημα, σκοτίζονται σὲ τέτοιο βαθμὸ ὥστε νὰ διαστρέφουν τὴν ἀλήθεια καὶ νὰ κατηγοροῦν τὸν Ἰησοῦ ὡς καταπατητὴ τοῦ νόμου καὶ ἑπομένως ἁμαρτωλό. Ἀδυνατοῦν βεβαίως νὰ ἐξηγήσουν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνοιχθοῦν τὰ μάτια ἀνθρώπου ποὺ γεννήθηκε τυφλός. Ἀρνοῦνται, ἀκόμη, νὰ παραδεχτοῦν πὼς αὐτὸ ποὺ ἔγινε ἦταν φανερὰ θεϊκὸ σημάδι.

Οἱ Φαρισαῖοι τῆς ἐποχῆς τοῦ Χριστοῦ πεισματικὰ ἔμειναν ἔξω ἀπὸ τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ τὸ σκοτάδι τοῦ ἐγωισμοῦ τοὺς κρατοῦσε δέσμιους μιᾶς τυπικῆς θρησκευτικότητας, ποὺ εἶχε ὡς βάση τὸν μωσαϊκὸ νόμο καὶ τὶς παρερμηνεῖες στὶς ὁποῖες προέβαιναν. Τὸ ἴδιο κάνουν καὶ οἱ κάθε ἐποχῆς Φαρισαῖοι, ὅπως, ἄλλωστε, ὁμολογοῦν καὶ οἱ ἴδιοι. Ὅτι δηλαδὴ δὲν θέλουν νὰ γίνουν μαθητὲς τοῦ Κυρίου.

Φ. Παπαδοπουλος

Empty
Click + to add content
Unfortunately, your trial period has expired! Please buy a license if you want to continue using it.