1000
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Εορτοδρόμιο

Ἁγία Θέκλα

Ἤδη ἀπὸ τὴν πρώιμη ἐποχὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ, ὅσοι πίστεψαν στὸν ἀληθινὸ Θεό, ἀγάπησαν καὶ ἀσπάσθηκαν τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου, ἔτυχαν διωγμῶν, φυλακίσεων, ἀνακρίσεων, φρικτῶν βασανιστηρίων καὶ μαρτυρικοῦ θανάτου, ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρες ἡγεμόνες, οἱ ὁποῖοι πίστευαν ὅτι μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ θὰ ἐμπόδιζαν τὴ διάδοση τοῦ Χριστιανισμοῦ. Οἱ κατ’ αὐτὸ τὸν τρόπο ὁμολογήσαντες τὸν Χριστὸ ὀνομάζονται Μάρτυρες καὶ ἤδη ἀμέσως μετὰ τὴν ἀνάληψη τοῦ Κυρίου ἀρχίζουν νὰ κοσμοῦν τὴν Ἐκκλησία. Πρῶτος Μάρτυρας θεωρεῖται ὁ ἀρχιδιάκονος Στέφανος (Πράξ. 7, 54-60), καὶ πρώτη γυναίκα ἡ Θέκλα. Τὴν ἱερὴ μνήμη τῆς ἁγίας πρωτομάρτυρος καὶ πρωτόαθλου Θέκλας ἑορτάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας.

Ἡ ἁγία Θέκλα καταγόταν ἀπὸ τὴν πόλη τοῦ Ἰκονίου τῆς Μ. Ἀσίας καὶ ἦταν θυγατέρα τῆς Θεοκλείας, ἡ ὁποία προερχόταν ἀπὸ εἰδωλολατρικὴ εὐγενῆ καὶ ἐπιφανῆ οἰκογένεια. Στὴν ἡλικία τῶν δεκαοκτὼ ἐτῶν ἀρραβωνιάστηκε ἕναν ἄρχοντα τῆς πόλης, ὀνόματι Θάμυρι. Τὴν ἐποχὴ ἐκείνη εἶχε τὴν εὐκαιρία νὰ κατηχηθεῖ τὸν λόγο τῆς πίστεως ἀπὸ τὸν μεγαλύτερο διώκτη τοῦ Χριστοῦ καὶ μετέπειτα ἀπόστολο τῶν ἐθνῶν, Παῦλο, ὁ ὁποῖος, περνώντας ἀπὸ τὸ Ἰκόνιο, φιλοξενήθηκε στὴν οἰκία κάποιου εὐσεβοῦς, ὀνόματι Ὀνησίφορου, καὶ ἐκεῖ κήρυττε τὸ Εὐαγγέλιο.

Ἡ θετικὴ συγκυρία γιὰ τὴ γνωριμία τῆς Θέκλας μὲ τὸν θεῖο λόγο ἦταν ἡ γειτνίαση τῆς οἰκίας της μὲ αὐτῆς τοῦ Ὀνησίφορου, γεγονὸς τὸ ὁποῖο τῆς ἐπέτρεψε νὰ ἀκούει τὰ οὐράνια λόγια, κρυμμένη πίσω ἀπὸ ἕνα παράθυρο. Ἡ μητέρα της καὶ ὁ ἀρραβωνιαστικός της, βλέποντάς τη σαγηνευμένη ἀπὸ τὰ λόγια ἑνὸς ἀγνώστου, σὲ σημεῖο μάλιστα νὰ ξεχνᾶ καὶ αὐτὴ τὴν ἐπιούσια τροφή, κατηγόρησαν τὸν Παῦλο στὸν ἡγεμόνα ὅτι ἀναστατώνει ὁλόκληρη τὴν πόλη μὲ τὰ κηρύγματά του. Κατόπιν τούτου, ὁ Παῦλος φυλακίσθηκε, ἡ δὲ Θέκλα κατάφερε τὴ νύκτα νὰ εἰσέλθει στὸ δεσμωτήριο καὶ ἐκεῖ συνέχισε νὰ ἀκούει τὶς διδαχὲς τοῦ Ἀποστόλου. Τὸ πρωὶ τῆς ἑπόμενης μέρας ὁδηγήθηκαν καὶ οἱ δύο στὸν ἡγεμόνα, ὁ ὁποῖος ἀπέλασε τὸν Παῦλο ἀπὸ τὸ Ἰκόνιο, ἐνῶ κατεδίκασε τὴ Θέκλα σὲ θάνατο, μετὰ καὶ ἀπὸ τὶς προτροπὲς τῆς ἴδιας τῆς μητέρας της, ἡ ὁποία δὲν ἀνέχθηκε τὴν ἀνταρσία καὶ περιφρόνηση τῆς κόρης της. Ἔτσι, ἡ Θέκλα ρίχθηκε στὴν πυρά, ὅμως μὲ θεία παρέμβαση παρέμεινε ἀβλαβὴς ἀπὸ τὶς φλόγες. Βρῆκε στὴ συνέχεια τὴν εὐκαιρία νὰ ξεφύγει καὶ κατέφυγε στὴν Ἀντιόχεια τῆς Πισιδίας, ὅπου συνάντησε καὶ πάλι τὸν ἀπόστολο Παῦλο.

Εἰσερχόμενος στὴν πόλη, ὁ πρῶτος ἄρχοντας, ὀνόματι Ἀλέξανδρος, ἐκστασιασμένος ἀπὸ τὴν ὀμορφιὰ τῆς Θέκλας, θέλησε νὰ τὴν νυμφευθεῖ, ἀλλὰ αὐτὴ ἀρνήθηκε. Τόσο ἐξοργίστηκε αὐτὸς ἀπὸ τὴν ντροπή του, ποὺ ἔστειλε τὴ Θέκλα στὸν ἡγεμόνα, ὁ ὁποῖος ἀποφάσισε νὰ τὴν ὑποβάλει σὲ βασανιστήρια ὡς παραδειγματικὴ τιμωρία, τόσο γιὰ τὴν ἀνυπακοή της, ὅσο καὶ γιὰ τὴν πίστη της στὸν Χριστό. Μέχρι νὰ φθάσει ἡ μέρα τῆς καταδίκης της σὲ θηριομαχία ἐντὸς τοῦ σταδίου, τὴν παρέλαβε μία συγγενὴς τοῦ Καίσαρος, ὀνόματι Τρύφαινα καὶ τὴν εἶχε ὑπὸ τὴν προστασία της, στὴ θέση τῆς θανούσης θυγατέρας της Φαλκονίλλας.

Κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς καταδίκης, ἡ Ἁγία δόθηκε διαδοχικὰ ὡς τροφὴ σὲ μία λέαινα, σὲ λιοντάρια καὶ ἀρκοῦδες, ρίχθηκε σὲ λάκκο μὲ φῶκες καὶ στὸ τέλος παρεδόθηκε δεμένη ἀνάμεσα σὲ δύο μαινόμενους ταύρους. «Ἦχος γλώττης οὐ σθένει, τοὺς πανευκλεεῖς τῆς πρωτομάρτυρος, διηγήσασθαι ἄθλους∙ ἀτονεῖ γὰρ πρὸς ὕμνον ἐπάξιον», σημειώνει τόσο εὔστοχα στὸ πρῶτο τροπάριο τῆς α΄ ὠδῆς τοῦ Κανόνα τῆς Ἁγίας, ὁ μοναχὸς Ἰωάννης. Μὲ τὴ θεία χάρη ἡ Ἁγία διαφυλάχθηκε ἀβλαβὴς καὶ ἄθικτη. Βλέποντας ὁ ἡγεμόνας ὅτι οἱ προσπάθειές του ἦταν ἀνεπιτυχεῖς, τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ καὶ ἡ Τρύφαινα ὑπέφερε παρακολουθώντας τὰ βασανιστήρια τῆς Θέκλας, ἀποφάσισε νὰ τὴν ἀφήσει ἐλεύθερη.

Τόσο μεγάλος ἦταν ὁ ζῆλος της γιὰ τὶς ὁμιλίες τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ποὺ ὁδήγησε τὰ βήματά της στὰ Μύρα τῆς Λυκίας, ὅπου συνάντησε καὶ πάλι τὸν ἀγαπημένο της κήρυκα τοῦ Εὐαγγελίου καὶ συνέχισε νὰ ἀκούει τοὺς ζωντανοὺς λόγους του περὶ τοῦ Κυρίου. Μαθαίνοντας πολλὰ γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ μὲ τὴν προτροπὴ τοῦ Ἀποστόλου, ἐπέστρεψε στὴν ἰδιαίτερη πατρίδα της, ὅπου ἄρχισε τὴν ἱεραποστολική της δράση.

Στὸ γεγονὸς αὐτὸ ὀφείλεται καὶ τὸ προσωνύμιο ἰσαπόστολος, τὸ ὁποῖο τῆς ἀπέδωσε ἡ Ἐκκλησία. Βλέποντας, ὅμως, τὴ μητέρα της νὰ κωφεύει στὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου, ἐγκατέλειψε τὴν πατρίδα της καὶ ἀναχώρησε γιὰ τὴ Σελεύκεια. Ἐκεῖ ἀνέβηκε σὲ κάποιο ὄρος, καλούμενο Καλαμών, γιὰ νὰ ζήσει μόνη της, ἀγωνιζόμενη πνευματικὰ καὶ λατρεύοντας ἐπὶ πολλὰ ἔτη τὸν Θεὸ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ.

Οἱ ἀρετές, τὶς ὁποῖες ἀπέκτησε ἀπὸ τὸν δωρεοδότη Θεό, δὲν ἄργησαν νὰ τὴν κάνουν γνωστὴ στὴν εὐρύτερη περιοχή, προσελκύοντας πολλούς, κυρίως γυναῖκες, στὸν ζῆλο καὶ τὴ μίμηση τῆς ἄσκησης. Μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ ἐπιτελοῦσε θαύματα καὶ ἀποδίωκε τοὺς Δαίμονες, θεωρούμενη ἀπὸ τὸν ἁπλὸ λαὸ ὡς ἄμισθος ἰατρὸς τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος. Αὐτό, ὅμως, εἶχε ὡς ἐπακόλουθο τὸν φθόνο τῶν ἀνθρώπων, καὶ κυρίως τῶν εἰδωλολατρῶν ἰατρῶν τῆς Σελεύκειας, οἱ ὁποῖοι μὴ σεβόμενοι τὸ προχωρημένο τῆς ἡλικίας της ἔστειλαν κάποιους νέους, γιὰ νὰ τὴν ἀτιμάσουν. Ὅταν ἔφθασαν στὸ σπήλαιο ὅπου διέμενε, ἡ Ἁγία τοὺς ζήτησε νὰ περιμένουν γιὰ λίγο καὶ θὰ δοῦν ἰδίοις ὄμμασι τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ. Ἐπικαλούμενη τότε τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἕνας παρακείμενος βράχος σχίστηκε ἀπὸ πάνω ἕως κάτω, δημιουργώντας μεγάλο ρῆγμα, τὸ ὁποῖο ἔκλεισε ἀμέσως μόλις ἡ Ἁγία εἰσῆλθε σὲ αὐτό.

Μὲ τὸν θαυμαστὸ αὐτὸ τρόπο ἡ ἁγία Θέκλα, ἡ πρωτομάρτυς καὶ ἰσαπόστολος, ἀνεπαύθη ἐν Κυρίῳ, παραδίδοντας τὴν ἁγνὴ καὶ μακαρία ψυχή της στὸν ἠγαπημένο της Νυμφίο. Στὸ σημεῖο ὅπου ἐπισυνέβη τὸ θαυμαστὸ γεγονὸς ἀνηγέρθηκε ἀργότερα μεγάλος ναὸς ἐπ’ ὀνόματί της, ὁ ὁποῖος ἔγινε τὸ κέντρο τῆς τιμῆς της. Σύμφωνα μὲ τὶς μαρτυρίες, ἤδη ἀπὸ τὸν 3ο αἰ. τιμόταν ἡ μνήμη της στὴ Σελεύκεια, καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐξαπλώθηκε σὲ ὅλο τὸν χριστιανικὸ κόσμο. Στὴ δὲ Κωνσταντινούπολη ἀνηγέρθηκαν τρεῖς ναοὶ ἐπ’ ὀνόματί της. Εἶναι ταυτόχρονα γνωστὴ ἡ παρρησία ποὺ ἔχει ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, ἀφοῦ τὸ χάρισμα τῆς θαυματουργίας τὸ διατήρησε ἀσφαλῶς καὶ μετὰ τὴν κοίμησή της. Ὅσοι προσφεύγουν μὲ θερμὴ πίστη στὴ χάρη της ἀπολαύουν τῆς θαυματουργίας της, κυρίως ἀσθενεῖς ποὺ φέρουν δερματικὰ νοσήματα.

Ἡ δεκτικότητα τῆς ἁγίας Θέκλας ὡς πρὸς τὴν ἀποδοχὴ τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, μᾶς θυμίζει τὴν τέταρτη κατηγορία τῶν ἀνθρώπων στὴ γνωστὴ παραβολὴ τοῦ σπορέα. Ἡ σπορὰ τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὸν ἀπόστολο Παῦλο στὴν προκειμένη περίπτωση ἔπεσε στὴ γόνιμη καρδία τῆς νεαρῆς Θέκλας, ἡ ὁποία διψοῦσε νὰ γνωρίσει τὸν ἀληθινὸ Θεό. Στὸ πρόσωπό της βρῆκε τὴν ἐφαρμογή του τὸ λόγιο τοῦ Κυρίου: «τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαντες τὸν λόγον κατέχουσι καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ» (Λκ. 8, 15). Παιδὶ καὶ ἀρραβωνιαστικιὰ εἰδωλολατρῶν, δὲν δίστασε διόλου νὰ τοὺς περιφρονήσει, νὰ κατηγορήσει εὐθέως τὴν πίστη τους καὶ τὴ μάταιη προσκύνηση τῶν εἰδώλων καὶ νὰ ὁμολογήσει μὲ θάρρος «Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον» (Α΄ Κορ. 2, 2), παρόλους τοὺς κινδύνους ποὺ διέτρεχε ἀπὸ τὴν ἀπόφασή της αὐτή.

Σὲ μία ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποία ὑπάρχει πλήρης ἐλευθερία ἀποφάσεως, ἐπιλογῆς καὶ πίστεως, καλὸ εἶναι νὰ κατανοήσουμε καὶ νὰ ἀντιληφθοῦμε τὸ ὕψος τοῦ σθένους καὶ τῆς ἀνδρείας μιᾶς νεαρῆς γυναίκας τὸν πρῶτο μετὰ Χριστὸν αἰώνα – περίοδος ἀπόλυτης ὑποτίμησης καὶ ὑποταγῆς τοῦ γυναικείου φύλου, ἀλλὰ καὶ δίωξης τῶν Χριστιανῶν – νὰ ἀποφασίσει νὰ ἀρνηθεῖ τὴν προσκύνηση τῶν εἰδώλων καὶ νὰ ἀκολουθήσει τὸν δρόμο τοῦ Χριστοῦ. Βέβαια, ὅπως ὅλοι οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας, καὶ δὴ οἱ Μάρτυρες, ἡ ἁγία Θέκλα ἔλαβε τὶς ἀποφάσεις της μὲ τὴν ἐνίσχυση καὶ συνδρομὴ τοῦ Θεοῦ. Ἦταν νωπὰ καὶ καλὰ φυλαγμένα στὴν καρδία της τὰ λόγια τοῦ δασκάλου της, ὁ ὁποῖος ἔλεγε: «πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ» (Φιλ. 4, 13).

Εἶναι ἀδιανόητο γιὰ μᾶς σήμερα, στὸν τόπο ποὺ ζοῦμε, νὰ μᾶς συλλάβει κάποιος γιὰ τὴν πίστη μας στὸν Χριστό, νὰ μᾶς φυλακίσει, νὰ μᾶς ρίξει στὴ φωτιά, νὰ μᾶς δώσει γιὰ τροφὴ σὲ ἄγρια θηρία. Πρέπει νὰ εἴμαστε εὐγνώμονες στὸν Θεό, γιατὶ σὲ ὁρισμένες ἄλλες χῶρες, ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ στὶς μέρες μας Χριστιανοί, οἱ ὁποῖοι διώκονται καὶ θανατώνονται ἀπὸ ἀλλοθρήσκους. Νὰ μὴν ξεχνᾶμε ὅτι στὴ γειτονική μας χώρα, τὸ Ἰσραήλ, στὰ ἱερὰ χώματα τῶν Ἁγίων Τόπων, ὅπου ἔζησε καὶ θαυματούργησε καὶ ἀπέθανε καὶ ἀνέστη ὁ Κύριός μας, οἱ ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ λειτουργοῦν τοὺς ναοὺς καὶ τὰ μοναστήρια καθημερινά, ὑπὸ τὸν φόβο καὶ τὴν ἀπειλὴ φανατικῶν ἀλλοθρήσκων.

Νὰ μὴν ξεχνᾶμε ὅτι στὴ χορεία τῶν νεοφανῶν μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν θύματα ἀκραίου θρησκευτικοῦ μίσους, κατατάσσεται καὶ ὁ προσφάτως δολοφονηθεὶς καὶ κατακρεουργηθεὶς ἅγιος Φιλούμενος ὁ Κύπριος. Κάτω ἀπὸ τὶς ἀντίξοες συνθῆκες τῆς ἐποχῆς μας καὶ τὴν τεράστια κρίση ἠθῶν καὶ ἀξιῶν, ἡ ἁγία πρωτόαθλος Θέκλα μᾶς ἄφησε, ἐδῶ καὶ δύο χιλιάδες χρόνια, διαχρονικὸ πρότυπο ἁγιότητας βίου, θερμῆς πίστεως, πνευματικοῦ ψυχικοῦ μεγαλείου, ἀφοσίωσης στὸν Χριστό, πνεύματος ὁμολογίας καὶ μαρτυρίας, καλοῦ ἀκροατοῦ τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, ἱεροῦ ζήλου, ἀκλόνητης συνείδησης, πνευματικῆς ἀντίστασης, παρθενίας, ἔνθεου ἐν γένει βίου.

Μέσα στὴν πνευματικὴ ἔρημο τῆς ἐποχῆς μας καὶ σὲ μία καταναλωτικὴ περίοδο, κατὰ τὴν ὁποία οἱ καθημερινὲς βιοτικὲς μέριμνες, πραγματικὲς ἢ κάλπικες, πνίγουν τὸν ἄνθρωπο, οἱ κάθε λογῆς διαφημίσεις προβάλλουν τὸ κάθε τι ἐπίγειο ἀγαθὸ ὡς ἀναγκαῖο γιὰ τὴν ἐπιβίωση καὶ τὴ χαρά, ἡ ἀνάγνωση τοῦ βίου τῆς ἁγίας πρωτομάρτυρος Θέκλας καὶ ἡ κατὰ τὸ μέτρο τῶν δυνατοτήτων τοῦ καθενὸς μίμησή του, ἡ ἀπόκτηση ταπείνωσης, μετάνοιας, πνεύματος θυσίας καὶ φιλανθρωπίας πρὸς τὸν πάσχοντα καὶ ἀναξιοπαθοῦντα ἀδελφό μας, θάρρους, ἐλπίδας, τήρησης τοῦ θείου θελήματος, εἶναι δυνατὸν ὅλα αὐτὰ νὰ ἀνοίξουν τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμούς, νὰ ὁδηγήσουν σὲ ἄλλους ἀνεξερεύνητους δρόμους, ἡ διάβαση τῶν ὁποίων θὰ φέρει ἀνέκφραστες συγκινήσεις, μὲ τελικὸ προορισμὸ τὴν ἀπόλαυση τῶν ἐπουρανίων καὶ αἰωνίων ἀγαθῶν.

Ἂς δώσουμε αὐτὴ τὴν εὐκαιρία στὸν ἑαυτό μας νὰ γίνει ἀληθινὸ παιδὶ τοῦ Θεοῦ, νὰ γνωρίσει τὴν ἀληθινὴ ἀγάπη, τὴν ἀληθινὴ καὶ συνεχῆ καὶ ἀπροσδιόριστη χαρά, ποὺ μόνο ὁ Κύριος μπορεῖ νὰ χαρίσει. Σὲ μᾶς ἐπαφίεται ἐὰν θὰ τὴ γευθοῦμε ἢ ἐὰν θὰ τὴ χάσουμε. Οἱ ἐπίγειες χαρὲς εἶναι πρόσκαιρες∙ οἱ ἐν Χριστῷ αἰώνιες. «Ἀθλητικαῖς ἀριστείαις Χριστὸν δοξάσασα, ὡς παρθένος φρονίμη καὶ πλήρης θείας ἀγάπης, τὰς τοῦ ἐχθροῦ ἐπινοίας κατήσχυνας, Πρωτομάρτυς Ἰσαπόστολε Θέκλα∙ μεταστᾶσα ἐν οὐρανοῖς, τῆς ἀϊδίου ζωῆς κληρονόμος ὤφθης, τῆς χαρᾶς ἀπολαύουσα τοῦ νυμφίου σου. Αὐτὸν ἱκέτευε δεόμεθα, ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν».

Μ. Ματθαιου