ΚΑΤΩ ΔΡΥΣ
Ἱερὸς Ναὸς Ἁγίου Χαραλάμπους
Ἐφημέριος:
Πρεσβ. Βασίλειος Βασιλείου (τηλ.: 99352663).
Ψάλται:
Δημήτρης Καρανίκκης, Γιαννάκης Χρίστου, Ἰάκωβος Καρνιώτης καὶ Ἀνδρέας Ἀγγελίδης.
Ἐπίτροποι:
Πρεσβ. Βασίλειος Βασιλείου
Παναγιώτα Δημητρίου
Λυγία Νικολάου
Μιχάλης Παύλου
Ἀνδρέας Ἀνδρέου
Πανήγυρις
10/2 Ἁγίου Χαραλάμπους
Εκκλησία Αγίου Χαραλάμπους (Κεντρική)
Στα δυτικά του χωριού Κάτω Δρυ, βρίσκεται κτισμένη η κεντρική εκκλησία, που είναι αφιερωμένη στον Πολιούχο Άγιο Χαράλαμπο. Με το πέρασμα των χρόνων γκρεμίστηκε η παλιά βυζαντινή εκκλησία, και το 1897 κτίστηκε η σημερινή εκκλησία. Είναι μονόκλιτη καμαροσκέπαστη εκκλησία και όχι πολύ μεγάλη. Έχει την άνεση να φιλοξενήσει γύρω στους 150 πιστούς. Εξωτερικά είναι ασπρισμένη μ’ ένα πέτρινο ψηλό καμπαναριό να εφάπτεται στην ανατολική πλευρά του ναού, έξω από το ιερό.
Ο αυλόγυρος της εκκλησίας είναι πλακόστρωτος, δωρεά από τους κατοίκους και απόδημους του χωριού. Στο εσωτερικό της η εκκλησία δεν διαθέτει τοιχογραφίες, αλλά το όμορφο σκαλιστό ξύλινο εικονοστάσι αποτελεί το αξιοθαύμαστο κόσμημα στο ναό. Αριστερά και δεξιά από την ωραία πύλη θα συναντήσουμε τις δεσποτικές εικόνες του Kυρίου. Αριστερά είναι της Παναγίας, δεξιά του Χριστού και δεξιότερα του Χριστού, είναι του Ιωάννη του Προδρόμου. Οι εικόνες αυτές είναι από τον βυζαντινό παλιό ναό που γκρεμίστηκε και μεταφέρθηκαν στο σημερινό ναό. Αξίζει να παρατηρήσουμε πως πάνω από το εικονοστάσι υπάρχουν άλλες δύο σειρές εικόνων, το λεγόμενο δωδεκάορτο, όπου μας απεικονίζουν τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής του Κυρίου, όπως ο Βαϊοφόρος, της Αναλήψεως, της Αναστάσεως, έγερση του Λαζάρου. Η αφιερωμένη εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους, κάηκε και πάνω στη ίδια εικόνα τοποθέτησαν το αγιογραφημένο σε χρυσό υλικό, πρόσωπο του αγίου, με το οποίο και κάλυψαν την εικόνα του, «το λεγόμενο υποκάμισο». Είναι πολύ θαυματουργός άγιος και προστάτης των ιερέων. Γι’ αυτό και όταν ψάλλεται στην εκκλησία, ακούγεται να λέει ο ιερέας «του αγίου ενδόξου ιερομάρτυρος Χαραλάμπους». Ο υπεραιωνόβιος ιερομάρτυρας έζησε και μαρτύρησε πάνω από εκατό ετών. Γεροντάκι, κατάκοπο στο σώμα, αλλά νέος, νεότατος στη ψυχή. Γερασμένα χέρια, γερασμένα πόδια και μέλη, αλλά άθλησις νεανική. Τρεμάμενο ανάστημα, αλλά στύλος της υπομονής, διαμάντι της καρτερίας. Έζησε επί καιρό Χριστιανομάχου βασιλείας Σεβήρου και Λουκιανού ηγεμόνος, τον δεύτερο προς τρίτον αιώνα. Για την προσήλωσή του στην αγία αποστολική πίστη της ορθοδοξίας, συνελήφθη από τυράννους ειδωλολάτρες και υπέστη φρικτά βάσανα.
Τον κρεμούν, τον καίνε στη φωτιά, τον υποβάλλουν σε πλήθος άλλες βασανιστικές μεθόδους και όσο βασανίζεται ο κατάλευκος και σεβάσμιος εκείνος γέροντας, τόσο η ψυχή του νεανικά ψάλλει:
«Ανακαινισθήσεται ως αετού η νεότης μου, Κύριε, δια την αγάπην σου».
Το όνομά του έχει ταυτιστεί με την χαρά και την λάμψη. Γιορτάζεται στις 10 Φεβρουαρίου πανηγυρικά, όπου γίνεται και η λιτάνευση της Αγίας εικόνας του. Την ίδια ημέρα διοργανώνεται λαϊκό πανηγύρι έξω από την εκκλησία.
Εξωκκλήσια
Ἁγίου Γεωργίου
Εκκλησία Αγίου Γεωργίου
Στην περιοχή τότε και λόγω του ότι το έδαφος δεν ήταν και τόσο προσιτό για καλλιέργεια, (ήταν πετρώδες), για να μπορούν οι κάτοικοι να δουλέψουν στους αγρούς, ασχολήθηκαν κυρίως με τα κεντήματα. Ήταν το βιοποριστικό τους επάγγελμα. Φημίζοντο για τα σπουδαία κατοδρύτικα κεντήματα τους. Ένας κάτοικος του χωριού τότε, ο Μιχαήλ Χ”Ορθοδόξου κεντηματέμπορας, έβαλε στόχο να προωθήσει τα κεντήματα του στο εξωτερικό. Φοβόταν όμως μην ανοιχθούν οι βαλίτσες με τα κεντήματα από τους τελωνειακούς. Έκανε την προσευχή του στον Άγιο Γεώργιο και είπε «Άγιε μου Γεώργιε κάνε το θαύμα σου να μην μου ανοίξουν τις βαλίτσες και όταν επιστρέψω στο χωριό μου, να σου κτίσω μια εκκλησία». Τα κατάφερε και έβγαλε όλα τα κεντήματα. Βρέθηκε στο εξωτερικό με πολλά από τα φημισμένα Κατωδρύτικα κεντήματά του. Εκεί βρέθηκε μπροστά του, μια πολύ πλούσια κυρία που θαύμασε τόσο την τέχνη όσο και την ποιότητα των κατοδρύτικων κεντημάτων. Τα αγόρασε όλα. Με τα χρήματα αυτά επέστρεψε ο άνθρωπος στο χωριό του γεμάτος ενθουσιασμό. Με τα χρήματα από την πώληση των κεντημάτων έκτισε το εκκλησάκι αυτό αφιερώνοντάς το στον Άγιο Γεώργιο. Το έκτισε ακριβώς στη σπηλιά εκεί απ’ όπου πέρασε ο Άγιος Γεώργιος. Κτίστηκε με πέτρα της περιοχής το 1950. Βρίσκεται κτισμένο στη νότια πλευρά, λίγα μέτρα έξω από το χωριό. Είναι μικρό απέριττο ξωκλησάκι, μόλις που μπορεί να φιλοξενήσει 20 πιστούς. Εσωτερικά είναι πολύ φτωχικό, απλό και λιτό εκκλησάκι. Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου είναι από την εποχή της αναγέννησης και προφανώς να είναι από τους πατέρες της Μονής Σταυροβουνίου. Δεν λειτουργείται συχνά, γίνονται όμως διάφορες παρακλήσεις εκεί.
Κατά την ημέρα της γιορτής του Αγίου Γεωργίου στις 23 Απριλίου, λειτουργεί πανηγυρικά με την λιτάνευση της Άγιας εικόνας του.
Ἁγίου Νεοφύτου
Ξωκλήσι Αγίου Νεοφύτου
Στα νοτιοδυτικά σε μια βουνοπλαγιά, έξω από το χωριό Κάτω Δρυ βρίσκεται κτισμένο ένα μικρό απέριττο εκκλησάκι, αφιερωμένο στον Άγιο Νεόφυτο.
Κτίστηκε το 1923 με πρωτοβουλία και δωρεά των κατοίκων. Με το πέρασμα των χρόνων καταστράφηκε και τώρα ανακαινίζεται με εξ’ ολοκλήρου δαπάνη της συγχωριανής Άννας Παττίχη.
Είναι μικρό ξωκλήσι που οι λιγοστοί πιστοί που πάνε εκεί να παρακολουθήσουν με ευλάβεια έχουν την άνεση να απολαύσουν την θεία λειτουργία σε απόσταση αναπνοής από τον ιερέα. Αφού στην περιοχή υπήρχε αφθονία ποιοτικής πέτρας, όλες σχεδόν οι εκκλησίες και ξωκλήσια του χωριού εκτίζοντο με την πέτρα αυτή. Έτσι και το εκκλησάκι του Αγίου Νεοφύτου κτίστηκε με πέτρα από την περιοχή. Η στέγη είναι κατασκευασμένη από ξύλο και με κεραμίδια από πάνω, μονόκλιτη. Το χωριό Κάτω Δρυς είναι η γενέτειρα του Αγίου Νεοφύτου και μέχρι σήμερα σώζεται η κατοικία του αγίου, αλλά είναι εγκαταλειμμένη.
Γεννήθηκε το 1134, από φτωχούς γονείς. Οι καιροί τότε ήταν δύσκολοι και δεν μπόρεσαν να δώσουν στον Νεόφυτο οποιαδήποτε μόρφωση. Μπόρεσαν να του χαρίσουν την ψυχική μόρφωση. Στα δεκαεπτά του χρόνια τον αρραβώνιασαν χωρίς την θέλησή του. Με θεία φώτιση αποσύρθηκε από «την ματαιότητα του βίου» και ακολούθησε την μοναχική ζωή. Με χαρά και ενθουσιασμό φόρεσε το μοναχικό ένδυμα και πήγε στο Μοναστήρι του Αγίου Χρυσοστόμου. Αρχικά του ανατέθηκε να καλλιεργεί τ’ αμπέλια της Μονής, επειδή ήταν αναλφάβητος. Τα πέντε χρόνια ήταν στο διακόνημα αυτό και ταυτόχρονα μάθαινε τα πρώτα του γράμματα. Τόσος ήταν ο ζήλος και η υπακοή του στα θεία, ώστε αποστήθισε ολόκληρο το ψαλτήρι. Έτσι ο ηγούμενος τον έβαλε να διακονεί ως παρεκκλησιάρχης. Αργότερα επισκέφθηκε τους Αγίους Τόπους για να προσκυνήσει τα προσκυνήματα και τα ιερά χώματα που περπάτησε ο Κύριος. Αφού δεν βρήκε αυτό που επεδίωκε, στεναχωρημένος επέστρεψε πίσω στο Μοναστήρι. Αντελήφθηκε πως το μοναστήρι δεν του πρόσφερε την κατάλληλη ησυχία, για μεγαλύτερους πνευματικούς αγώνες, λόγω των προσκυνητών και επιχείρησε να φύγει από την Κύπρο. Στο λιμάνι της Πάφου τον συνέλαβαν ως δραπέτη και τον φυλάκισαν. Με την μεσολάβηση άλλων ευσεβών ανδρών τον απόλυσαν και τότε ο μοναχός Νεόφυτος κατευθύνθηκε προς το απόκρημνο κατάφυτο άκρο του Μελισσόβουνου (Β.Α της πόλης Πάφου στα υψώματα). Εκεί αφού έψαξε την περιοχή, αποφάσισε ότι ήταν το μέρος που αναζητούσε, τόπος ασύχναστος από ανθρώπους και πραγματικά ήσυχος. Εγκαταστάθηκε μέσα σε σπηλιά. Άρχισε να την λαξεύει, πολλές φορές με τα ίδια του τα χέρια, για ένα ολόκληρο χρόνο (1159) και τη χώρισε σε ιερό ναό του Τιμίου Σταυρού και σε κελί δικό του. Στο κελί του σκάλισε και τον τάφο του. Όταν ο τάφος τελείωσε, στάθηκε μπροστά του και είπε στον εαυτό του: «Νεόφυτε, και αν όλον τον κόσμο κερδίσεις, τίποτε περισσότερο απ’ αυτόν τον τάφο δεν θα μείνει δικό σου» Μέσα σε αυτό το κελί ζούσε ο Άγιος με προσευχή και άσκηση και ονομάστηκε για τούτο Έγκλειστος και το κελί και ο λαξευτός ναός Εγκλείστρα. Ο Άγιος Νεόφυτος έζησε έγκλειστος για 60 χρόνια, ως ασκητής, μοναχός και ως ηγούμενος. Χαρακτηριστικά της ασκητικής του ζωής, η προσευχή και η νηστεία.
Το ξωκλησάκι λειτουργεί μια φορά τον χρόνο κατά την ημέρα που γιορτάζεται η μέρα του Αγίου Νεοφύτου. Τον γιορτάζουμε δύο φορές τον χρόνο. Στις 28 Σεπτεμβρίου και 24 Ιανουαρίου.
Παναγίας Ἐλεούσης
Εκκλησία Παναγίας Ελεούσας
Στην άκρη του χωριού προς ανατολάς, ανάμεσα στα παραδοσιακά σπίτια είναι κτισμένη η εκκλησία της Παναγίας της Ελεούσας. Είναι κτίσμα του 12ου αιώνα και είναι η παλιά εκκλησία του χωριού. Ανακαινίστηκε από το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Είναι πολύ μικρή εκκλησία με άνεση να φιλοξενήσει 20 πιστούς. Είναι πετρόκτιστη εξωτερικά με βυζαντινή μονόκλιτη αρχιτεκτονική μορφή. Στο εσωτερικό της είναι απλή εκκλησία με ξυλόγλυπτο εικονοστάσι και δυο ψαλτήρια.
Αφιερωμένες εικόνες στην Παναγία, υπάρχουν δύο πολύ παλιές. Επί καιρό Τουρκοκρατίας και των Σταυροφόρων, οι ειδωλολάτρες με μανία και φανατισμό κτυπούσαν τις εικόνες και τις κατέστρεψαν.
Για να τις προστατέψουν οι κάτοικοι τις κάλυψαν με το αγιογραφημένο χρυσό κάλυμμα το λεγόμενο «υποκάμισο».
Σήμερα βρίσκονται εκεί στο εικονοστάσι της εκκλησίας της Παναγίας Ελεούσας.
Γιορτάζεται στις 15 Αυγούστου πανηγυρικά, ημέρα της κοιμήσεως της Παναγίας. Σημαντική μέρα για τους κατοίκους της κοινότητας Κάτω Δρυ.
Ἁγίου Σπυρίδωνος
Τιμίου Προδρόμου
Ξωκλήσι Τιμίου Προδρόμου
Κτίστηκε έξω από το χωριό Κάτω Δρυ ανάμεσα στους αγρούς τον 12ο αιώνα. Είναι μικρό ξωκλησάκι ίσα που μπορεί να φιλοξενήσει 15 πιστούς. Εξωτερικά είναι πετρόκτιστο, με απλό με κεραμίδι, και η οπίσθια όψη του σου θυμίζει βυζαντινή κατασκευή. Απομεινάρια των θεμελίων και ενός τοίχου φαίνονται σήμερα εκεί κάτι που μαρτυρεί πως παλιότερα υπήρχε η παλιά εκκλησία του Τιμίου Προδρόμου και κατεδαφίστηκε. Εσωτερικά είναι πολύ φτωχική απλή και συμμαζεμένη. Η αφιερωμένη εικόνα του Τιμίου Προδρόμου είναι της αναγέννησης και βρίσκεται σε ειδικό εικονοστάσι στην εκκλησία της Παναγίας της Ελεούσας. Λειτουργεί 1-2 φορές τον χρόνο. Υπάρχει μεγάλη ευλάβεια από τους πιστούς της περιοχής. Γιορτάζεται στις 24 Ιουνίου.