1000
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Κυριακοδρόμιο

Κυριακὴ Δ΄ Νηστειῶν

(Μρ. 9, 17-31)

Σήμερα ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴ μνήμη τοῦ ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτη, μιᾶς μεγάλης μορφῆς τῆς ἀσκητικῆς ζωῆς. Ὁ Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης γεννήθηκε τὸ 579. Σὲ ἡλικία 16 χρόνων μετέβη στὴ Μονὴ τοῦ Σινᾶ καὶ τέθηκε ὑπὸ τὴν πνευματικὴ καθοδήγηση τοῦ ἀββᾶ Μαρτυρίου. Ὅταν ἀπέθανε ὁ γέροντάς του, ἀποσύρθηκε στὴν περιοχὴ «Θολᾶς», σὲ ἕνα σπήλαιο, καὶ ἔζησε ἀσκητικὴ ζωὴ γιὰ σαράντα χρόνια. Σὲ προχωρημένη ἡλικία ἔγινε ἡγούμενος τῆς Μονῆς τοῦ Σινᾶ, ἀλλὰ ἀργότερα ἐπέστρεψε στὴν ἀγαπημένη του ἡσυχία. Κοιμήθηκε στὶς 30 Μαρτίου τοῦ 649, σὲ ἡλικία 70 χρόνων. Ὁ Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης εἶναι γνωστὸς γιὰ τὴ συγγραφὴ τοῦ βιβλίου, ποὺ ὀνομάζεται Κλῖμαξ. Τὴν ἰδέα τῆς Κλίμακος ἐμπνεύστηκε ἀπὸ τὸ ὅραμα τοῦ Ἰακώβ, ἐνῶ τὸν ριθμὸ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ τὴν ἡλικία ποὺ ἄρχισε ὁ Κύριος τὴ δημόσια δράση του. Στὸ βιβλίο αὐτὸ παρουσιάζει συστηματικὰ σὲ τριάντα κεφάλαια τὸν τρόπο ποὺ μπορεῖ κανείς, διὰ τῆς Κλίμακος τῶν ἀρετῶν, νὰ φθάσει στὴν ἐν Χριστῷ τελειότητα.

Τὰ ἀκόλουθα ἀποτελοῦν βασικὲς θέσεις τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτη, ὅπως αὐτὲς καταγράφονται στὸ βιβλίο τῆς Κλίμακος:
– Ἡ γένεση καὶ ἀνάπτυξη τοῦ πάθους ἀκολουθεῖ συγκεκριμένες φάσεις: α) τὴν προσβολή, β) τὸν συνδυασμό, γ) τὴ συγκατάθεση, δ) τὴν αἰχμαλωσία, ε) τὴν πάλη καὶ στ) τὴν τελικὴ διαμόρφωση.
– Προηγεῖται ἡ προσβολὴ τοῦ λογισμοῦ, ὡς μία σκέψη ἢ εἰκόνα. Τοῦτο δὲν εἶναι ἐφάμαρτο.
– Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀρχίσει νὰ συνομιλεῖ μὲ τὸν πειρασμὸ ἔχουμε τὸν λεγόμενο συνδυασμό, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ στὴ νίκη ἢ τὴν ἧττα. Ἡ ἧττα συνιστᾶ τὴν ἀρχὴ τῆς ἁμαρτίας. Στὸ στάδιο αὐτὸ ἡ ἀντίδραση τοῦ πιστοῦ περιλαμβάνει τρεῖς ἐνέργειες: τὴν καταφυγὴ στὴν προσευχὴ καὶ τὴν ἐκζήτηση τῆς βοήθειας τοῦ Θεοῦ, τὴν ἀντιλογία πρὸς τοὺς λογισμοὺς καὶ τὴν καταφρόνησή τους.
– Ἐὰν ὁ ἄνθρωπος δὲν ἀντιδράσει ὀρθά, ἀλλὰ συνομιλήσει ἐμπαθῶς μὲ τοὺς λογισμούς, τότε περνᾶμε στὸ ἑπόμενο στάδιο, τὴ συγκατάθεση, δηλαδὴ τὴ συμφωνία μὲ τὴν παρισταμένη σκέψη ἢ εἰκόνα.
– Ὅταν ἡ ἰδέα ἢ ἡ εἰκόνα ριζώσει μέσα στὴν ψυχή μας, τότε ἔχουμε τὴν αἰχμαλωσία, ἡ ὁποία εἶναι ἡ διὰ τῶν ἔργων ἱκανοποίηση τοῦ πάθους.
– Ὅταν ἡ σκέψη ἢ ἡ εἰκόνα αὐτὴ καταλήξει νὰ γίνει πάθος, τότε χρειάζεται πολὺς κόπος γιὰ νὰ ξεριζωθεῖ ἀπὸ τὴν καρδία, ἐξοῦ καὶ ἡ πάλη, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ τὴν αἰχμαλωσία.
– Ἐνδεχόμενη ἧττα ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν τελικὴ διαμόρφωση τοῦ πάθους, τὸ ὁποῖο ἐμφωλεύει πλέον στὴν ψυχή.
– Ἡ ζωὴ τοῦ Χριστιανοῦ, εἴτε τοῦ μοναχοῦ εἴτε τοῦ ἐγγάμου, πρέπει νὰ ἔχει ὡς κέντρο τὸν Χριστό.
– Ἡ μετάνοια ἀποτελεῖ συμφωνία μὲ τὸν Θεὸ γιὰ μία δεύτερη ζωή, ποὺ χαρακτηρίζεται ἀφενὸς ἀπὸ τὴν ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ ἀφετέρου ἀπὸ τὴν ἐπιτέλεση τοῦ ἀγαθοῦ.
– Ἡ Βασιλεία τῶν οὐρανῶν δωρίζεται σὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, τόσο στοὺς μοναχούς, ὅσο καὶ στοὺς ἐγγάμους. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι πρέπει νὰ ἀγωνίζονται στὸ νὰ μὴν λοιδοροῦν, νὰ μὴν ἀδικοῦν, νὰ μὴν κλέβουν, νὰ μὴν ψεύδονται, νὰ μὴν ὑπερηφανεύονται, νὰ μὴν μισοῦν, νὰ δείχνουν φιλανθρωπία καὶ νὰ προσέχουν στὸ νὰ μὴν σκανδαλίζουν τοὺς ἄλλους.
– Ἀοργησία εἶναι ἡ κατάσταση, στὴν ὁποία ὑβριζόμενος κανεὶς δὲν ταράσσεται.
– Πραότητα εἶναι ἡ κατάσταση, ὅπου ἡ ψυχὴ μένει ἀτάραχη τόσο στὶς ὕβρεις καὶ ἀτιμίες, ὅσο καὶ στοὺς ἐπαίνους.
– Ἡ μνησικακία εἶναι γέννημα τοῦ θυμοῦ καὶ ἀλλοτρίωση τῆς ἀγάπης. Ὁδηγεῖ στὴν ἀπώλεια τῶν ἀρετῶν καὶ τὴν παγίωση τῶν ἁμαρτημάτων.
– Ἡ φιλαργυρία εἶναι συγκεκαλυμμένη ἀπιστία. Εἶναι ρίζα ὅλων τῶν κακῶν, συνεπάγεται τὴν ὀργή, τὴ λύπη, προκαλεῖ τὸ μῖσος καὶ ὁδηγεῖ στὴν κλοπή, τὸν φθόνο, τὴν ἔχθρα, τὴ μνησικακία καὶ τὴν ἀσπλαχνία.
– Ἡ κενοδοξία εἶναι γέννημα τῆς ἀπιστίας καὶ πρόδρομος τῆς ὑπερηφάνειας. Ὁ κενόδοξος δὲν ἐπιζητεῖ τὴν κοινωνία καὶ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων.
– Ἡ ὠφέλεια ἐκ τῆς προσευχῆς εἶναι πολὺ μεγάλη· εἶναι καταλλαγὴ μὲ τὸν Θεό, συγχώρηση ἁμαρτιῶν, ἀσπίδα ἐνάντια στοὺς πειρασμούς, προστασία ἀπὸ τὶς θλίψεις, νίκη κατὰ τῶν δαιμονικῶν προσβολῶν καὶ πηγὴ τῶν ἀρετῶν.
– Ἡ ἀγάπη εἶναι πηγὴ πίστεως, ἄβυσσος μακροθυμίας, θάλασσα ταπεινώσεως. Ὁδηγεῖ τοὺς ἀνθρώπους στὴν ὁμοίωση μὲ τὸν Θεό, ὁ ὁποῖος «ἀγάπη ἐστίν» (Α΄ Ἰω. 4, 8).

Γ. Μπαρνοβι